چرا انسانها گاهی علیه یکدیگر دست به ویرانی و کشتار میزنند؟ آیا جنگ یک غریزه ناگزیر و بخشی از سیمکشی مغز ماست، یا پدیدهای نوظهور است که همراه با تمدن شکل گرفته؟ در این اپیزود از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، میزبان گفتگوهای میانرشتهای، همراه با مهمان ارجمند برنامه *دکتر حسینزاده* (باستانشناس، پژوهشگر و استاد دانشگاه) به تاریکترین سویههای رفتاری بشر سفر کردهایم.
# چرا انسان میجنگد؟ ریشههای تکاملی، تاریخی و باستانشناختی خشونت سازمانیافته
ما در این گفتگوی تفصیلی، با عینک #باستان_شناسی مدرن و ابزارهای #روانشناسی_تکاملی به کالبدشکافی مفهوم نزاع پرداختهایم تا تفاوت بنیادی خشونت بینفردی را با #جنگ سازمانیافته مشخص کنیم. شواهد مادی نشان میدهند که با وقوع انقلاب کشاورزی، انباشت ثروت و پیدایش مفهوم مالکیت، فرآیند #فرگشت فرهنگی بشر وارد فاز جدیدی شد.
در این مسیر، مفاهیمی چون «حد غریبگی» و عدد طلایی دانبار بررسی میشوند تا مشخص شود چگونه جوامع اولیه برای مهار تنشهای درونی به ناچار به نهادهای قدرت پناه بردند. این بررسی میانرشتهای در بستر #علوم_شناختی فاش میکند که ساختارهای ایدئولوژیک و مذهبی چگونه مرزهای سختی میان «ما» و «آنها» ترسیم میکنند.
## کتابهای معرفیشده و مورد ارجاع در این گفتگو: ۱. کتاب Leviathan (لویاتان) اثر توماس هابز (Thomas Hobbes) ۲. کتاب The Descent of Man (تبار انسان) اثر چارلز داروین (Charles Darwin) ۳. کتاب Demonic Males: Apes and the Origins of Human Violence (نرهای شیطانی: میمونها و ریشههای خشونت انسان) اثر ریچارد رنگام (Richard Wrangham) ۴. کتاب Culture of Honor: The Psychology of Violence in the South (فرهنگ آبرو: روانشناسی خشونت در جنوب) اثر ریچارد نیسبت و دوو کوهن (Richard Nisbett & Dov Cohen) ۵. کتاب Behave: The Biology of Humans at Our Best and Worst (رفتار: زیستشناسی انسان در بهترین و بدترین حالتها) اثر رابرت ساپولسکی (Robert Sapolsky) ۶. کتاب The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined (فرشتگان بهتر ذات ما: چرا خشونت کاهش یافته است) اثر استیون پینکر (Steven Pinker)
## ⏳ زمانبندی بخشهای مختلف گفتگو: 00:00 مروری بر گفتگوی انجام شده (پارادوکس اکسیتوسین و مفهوم غریبه) 01:07 مقدمه میزبان و آغاز گفتگو با دکتر حسینزاده 02:43 انقلاب کشاورزی و نهادینه شدن سیستماتیک جنگ 10:05 ریشههای فرگشتی خشونت گروهی در شامپانزهها و دلفینها 12:16 حد غریبگی و عدد طلایی دانبار (مرز ۱۵۰ نفر) 15:03 پیدایش لویاتان، خانسالاری و ضرورت حاکمیت 20:45 ظهور نخستین شهرهای باستانی خاورمیانه (اوروک و شوش) 23:38 روانشناسی تکاملی و روی تاریک هورمون اکسیتوسین 27:49 منطق اقتصادی جنگ و تبیین فرهنگ آبرو 35:13 تفاوتهای جنسیتی و تکامل فرگشتی خشونت مردانه 41:40 جایگاه حقوقی و اجتماعی زنان در جوامع پیشا کشاورزی 44:25 مکانیسم تستوسترون و آزمایش بابونهای ساپولسکی 46:13 تبیین علمی استیون پینکر و مسئولیت آکادمیک دانشگاه 49:10 جمعبندی و پایان گفتگو
اگر شما نیز به کاوش در تلاقی مفاهیم علمی، فلسفی و اجتماعی علاقهمندید و به دنبال محتوایی مبتنی بر شواهد، استدلالهای منطقی و دور از شعارزدگی هستید، دعوت میکنیم با سابسکرایب کردن کانال «هشیوار»، گام به گام در این مسیر تفکر نقادانه و یادگیری عمیق همراه ما باشید. فعال کردن زنگوله، شما را از گفتگوهای آینده با نخبگان و صاحبنظران حوزههای مختلف باخبر خواهد ساخت.
Podden och tillhörande omslagsbild på den här sidan tillhör
Mehdi Shafa. Innehållet i podden är skapat av Mehdi Shafa och inte av,
eller tillsammans med, Poddtoppen.
