آیا انسان ذاتاً فرشته است یا هیولا؟ چرا با وجود تمام پیشرفتهای اخلاقی و فرهنگی، هنوز سایه شوم خشونت و جنگ بر سر جوامع بشری سنگینی میکند؟ آیا خشونت یک انحراف اخلاقی است یا یک سازوکار زیستیِ برنامهریزیشده که در طول میلیونها سال انتخاب طبیعی به بقای نیاکان ما کمک کرده است؟
در بخش اول این سری گفتگوها از پادکست هشیوار، به میزبانی مهدی شفا، با *دکتر جواد حسینزاده* (باستانشناس، پژوهشگر و مترجم) به کاوش در ریشههای فرگشتی و باستانشناختی خشونت، جنگ و صلح میپردازیم. ما با تحلیل شواهد دیرینانسانشناسی، نقد دیدگاههای سنت گرایانه و فلسفی درباره سرشت بشر، و بررسی مفهوم #فرگشت به این پرسش پاسخ میدهیم که چگونه رفتارهای پرخاشگرانه و در عین حال ظرفیتهای بینظیر همبستگی در مغز انسان شکل گرفتهاند.
دادههای #باستان_شناسی از محوطههای باستانی مانند جبل صحابه و ناتاروک، نظریه «انسان نجیب پیشاکشاورزی» روسو را به چالش میکشند و نشان میدهند که خشونت گروهی پیشینهای بس دراز دارد. همچنین از منظر #انسان_شناسی و #روانشناسی_فرگشتی به بررسی دوریختی جنسی، قبیلهگرایی و چگونگی مهار خشونت با ظهور دولتهای متمرکز پرداختهایم. در نهایت با نگاهی به آثار اندیشمندانی چون #استیون_پینکر نشان میدهیم که شناخت علل زیستی و محیطی خشونت، چگونه میتواند ما را به آیندهای مسالمتآمیزتر امیدوار سازد.
👤 *میهمان برنامه:* * *دکتر جواد حسینزاده*: باستانشناس، پژوهشگر پیش از تاریخ، استاد دانشگاه و مترجم آثار تخصصی حوزه باستانشناسی و تکامل فرهنگ.
📚 *کتابها و منابع اشارهشده در گفتگو:* 1. *War Before Civilization* - Lawrence H. Keeley * ترجمه فارسی: *جنگ پیش از تمدن* اثر لارنس کلی 2. *The Origin of War / Societies Without War* - Raymond C. Kelly * ترجمه فارسی: *خاستگاه جنگ / جوامع بدون جنگ* اثر ریموند کلی 3. *The World Until Yesterday* - Jared Diamond * ترجمه فارسی: *جهان تا همین دیروز* اثر جرد دایموند 4. *Societies Before History: The Origins of Human Social Life* - Tim Ingold / Roy M. MacLeod * ترجمه فارسی: *جامعه در پیش از تاریخ: خاستگاه فرهنگ انسان* - ترجمه دکتر جواد حسینزاده و دکتر رحمت عباسنژاد 5. *The Blank Slate: The Modern Denial of Human Nature* - Steven Pinker * ترجمه فارسی: *لوح سپید: انکار مدرن سرشت انسان* اثر استیون پینکر (ترجمه بهزاد سروری خروشان) 6. *The Better Angels of Our Nature: Why Violence Has Declined* - Steven Pinker * ترجمه فارسی: *فرشتگان بهتر ذات ما: چرا خشونت کاهش یافته است* اثر استیون پینکر (ترجمه دکتر مرتضی مردیها) 7. *Culture and Civilization* - Morteza Mardiha * *فرهنگ و تمدن* نوشته دکتر مرتضی مردیها
✨ *به جامعه فکری هشیوار بپیوندید:* اگر به دنبال درک عمیقتر، تفکر نقادانه و تحلیلهای میانرشتهای در تلاقی علم، فلسفه و جامعه هستید، با *سابسکرایب کردن کانال هشیوار* و فعالسازی زنگوله، همراه ما در این کاوشهای فکری باشید. اشتراکگذاری این گفتگوها با همفکرانتان به رشد و گسترش آگاهی عقلانی کمک خواهد کرد.
Podden och tillhörande omslagsbild på den här sidan tillhör
Mehdi Shafa. Innehållet i podden är skapat av Mehdi Shafa och inte av,
eller tillsammans med, Poddtoppen.
